Brief aan gemeente over bezuinigingen

Het BrandtWeer heeft aan het college van Burgermeester en Wethouders en de gemeenteraadsleden een brief gestuurd over de gevolgen voor Het Brandtweer m.b.t. de aangekondigde bezuinigingen op het wijkbudget.

Geachte burgermeester, wethouders en gemeenteraadsleden,

Via deze brief wil ik u attenderen op de gevolgen van het stopzetten of bezuinigen op de wijkbudgetten m.b.t. het eerste Bewonersbedrijf van Zaanstad: “Het BrandtWeer”.

Ontstaansgeschiedenis
Dankzij de inzet van vele betrokken buurtbewoners en bijdragen uit het wijkbudget, Vogelaarvouchers, de steun van Parteon en gemeente Zaanstad, is Het BrandtWeer in 2010 uit het niets ontstaan. Er was op dat moment al ruim 10 jaar geen buurthuis meer in oud-Koog. Door het ter beschikking stellen van de voormalige brandweergarage van Koog aan de Zaan aan de bewoners werd het mogelijk om een ontmoetingsruimte te creëren.

Het heden
Na een jaar van gereed maken en inrichten en nog geen 2 jaar van programmering en verhuur draait het bewonersbedrijf wonderwel, dankzij 30 vrijwilligers en een coördinator.
In de maand oktober staan er maar liefst 35 vaste en incidentele bewonersactiviteiten geprogrammeerd; variërend van de eetcafés, spelletjesavonden, de koffieochtenden en de leeskring bijeenkomsten tot het houden van een open huis avond voor de gehele wijk.
De activiteiten worden steeds beter bezocht, de loop zit er inmiddels aardig in.
Naar verwachting zal de teller eind 2012 op ongeveer 4.000 bezoekers staan.

De inkomsten
Inkomsten worden gegenereerd door de ruimten te verhuren en de bescheiden bijdrages van de bezoekers voor een aantal van de bewonersactiviteiten.
De vaste huurders zijn de Historische Vereniging Koog-Zaandijk, de SP, het wijkoverleg van oud-Koog, de Koger Brandweervrienden, Lotusvereniging de Saen en in de toekomst de Huiswerkbegeleidingsdienst Zaanstad.
De Voedselbank en Buurtbemiddeling maken ook van onze locatie gebruik.
Daarnaast verhuren wij regelmatig onze ruimten aan diverse organisaties, bedrijfjes en particulieren.
Het gehanteerde prijspeil voor de verhuur aan verenigingen en de activiteiten voor de bewoners wordt bewust laag gehouden om kleine verenigingen maar ook de tot de minima behorende bezoekers aan onze activiteiten deel te kunnen laten nemen.

Renovatie
Dit jaar heeft Het BrandtWeer zelf een renovatie en herinrichting kunnen realiseren. Dankzij de enorme inzet van de vrijwilligers en het werven van € 14.000,- door het aanschrijven van landelijke en plaatselijke fondsen werd deze opknapbeurt gerealiseerd.
Een nieuwe vloerafwerking, nieuw meubilair in de zaal en keuken, nieuwe verlichting en verf hebben een ware metamorfose teweeg gebracht. Door deze ingrepen is het pand aantrekkelijker geworden voor de verhuur en praktischer in het onderhoud.
Alle gebruikers zijn er blij mee!

Beperkingen
Het BrandtWeer werd in oorsprong niet gebouwd om als buurthuis te dienen en kent daardoor vele beperkingen in het gebruik. Zo hebben wij bovenburen wiens woonruimten en slaapkamers aan onze ruimten grenzen. Het pand is gebouwd in de jaren ’50 en is totaal niet geïsoleerd, de energierekening is zodoende hoog.
Om momenteel tot een sluitende begroting te kunnen komen is het pand eigenlijk te klein en het is dan ook nodig om het ook op andere dan de huidige wijzen te kunnen gebruiken.

De kernwaarden, missie en visie
Kernwaarden van Bewonersbedrijf Het Brandtweer zijn: transparantie op alle fronten, sociaal en innovatief.
De missie luidt: het in stand houden van de voor en door de buurt gerunde ontmoeting- en werkplaats.
De visie voor de toekomst luidt: doorgroeien naar een florerend, economisch zelfstandig Bewonersbedrijf met activiteiten in en buiten het pand dat haar winst laat terugvloeien in o.a. activiteiten voor de wijk.

Toekomstvisie
Bewonersbedrijf Het BrandtWeer wil graag de kans krijgen om door te kunnen groeien naar volwassenheid: een goed toegeruste ontmoeting-werkplek die economisch onafhankelijk is van structurele subsidies.
In dat groeiproces is de ondersteuning vanuit Parteon en gemeente Zaanstad nu echter nog onmisbaar, we zijn nog geen twee jaar aan de slag!

Bewonersbedrijf
Bewonersbedrijven zijn de toekomst van het welzijnswerk in Nederland.
Burgers die zich op vrijwillige basis inzetten voor de wijk en daarbij geen subsidies nodig hebben zijn in Nederland nog een onbekend fenomeen.
In Engeland werkt men al 15 jaar op deze manier, en daar werkt het systeem uitstekend. Dat er door de overheid geïnvesteerd moet worden voor het zover is in Nederland moge duidelijk zijn.

Vertrouwen in burgers
De Wetenschappelijk Raad voor Regeringsbeleid (de WRR) heeft op 22-05-2012 het conceptrapport “Vertrouwen in Burgers” aangeboden aan het kabinet.
Hierin staat beschreven dat de plaatselijke overheden zich moeten gaan toeleggen op het faciliteren van bewoners die zich inzetten voor de leefbaarheid in de wijk.
Een terugtredende overheid die de ruimte geeft aan het ontplooien van burgerinitiatieven.

Wat wij in Het BrandtWeer al geruime tijd doen is precies dat wat de overheid in de toekomst wil gaan bereiken: actieve bewonersparticipatie.
Bewonersbedrijf Het BrandtWeer is in dat opzicht een voorbeeld voor de andere wijken van Zaanstad. Zeker als we door kunnen gaan groeien met wijkeconomie versterkende activiteiten.

De rol van Parteon
Parteon kan een grote rol vervullen in onze groei door het ter beschikking stellen van de aangrenzende garageruimte (tot 01-04-2013 verhuurd als opslagruimte aan Sportservice Zaanstad).
Dit maakt het mogelijk om bijv. een kringloopwinkel op te starten die inkomsten kan genereren t.b.v. de financiering van de activiteiten/vaste lasten.
Dit heeft een groot aantal pluspunten voor de wijk en het Bewonersbedrijf:
-de bezoekers van de kringloopwinkel kunnen tegen reële prijzen tweedehands goederen aanschaffen, Noppes en Het Goed hanteren prijzen die helaas behoorlijk hoog liggen voor de minima in de samenleving,
-de bezoekers van de kringloopwinkel kunnen op een laagdrempelig manier kennismaken met de activiteiten en mogelijkheden van Het BrandtWeer,
-de (wijk) bewoners kunnen door het schenken van hun goederen bijdragen aan het in stand houden van het Bewonersbedrijf, ze krijgen de keuze tussen de commerciële kringloopwinkels of een bewonersorganisatie die zich inzet voor de eigen wijk,
-het milieu is gebaat bij minder afval en minder grondstofverbruik,
-bewoners die niet meer kunnen/mogen deelnemen aan het betaalde arbeidsproces wordt een zinvolle werkplek geboden.
-er worden uit de opbrengst inkomsten gegenereerd voor het Bewonersbedrijf.
Een win/win/win/win/win/win situatie die zeker een goede kans van slagen heeft mits de ruimte zonder huur kan worden betrokken.

De rol van de gemeente
Gemeente Zaanstad kan ons helpen door een soepel beleid t.b.v. Bewonersbedrijven vast te gaan leggen. Bijv. door het aannemen van een aangepast horecavergunningenbeleid krijgt een Bewonersbedrijf meer mogelijkheden om inkomsten te genereren.
Buurtcaféavonden, lunches, diners en catering op in- en externe bijeenkomsten worden dan mogelijkheden om geld mee te verdienen.
Ook het mogelijk maken van nieuwe initiatieven die de wijkeconomie kunnen versterken (bijv. een markt op het kerkplein waar men eigen gemaakte producten aan de man kan brengen) kan slechts door gemeentelijke medewerking worden gerealiseerd.

Een andere belangrijke rol is voor de gemeente weggelegd bij het erkennen en financieel ondersteunen van de opbouwfase van een Bewonersbedrijf.

Het LSA (Landelijks Samenwerkingsverband Aandachtswijken)
Het BrandtWeer onderhoud regelmatige contacten met het LSA.
Het LSA voert sinds 2012 een project dat bewoners helpt bij het opzetten van Bewonersbedrijven en ondersteunt hen daarbij in het verzamelen van informatie van andere initiatieven maar ondersteunt ook financieel een aantal pilotprojecten.
Het BrandtWeer staat bij het LSA op de reservelijst voor te ondersteunen Bewonersbedrijven in 2013.
Of wij door ondersteuning vanuit gemeente Zaanstad en Parteon uiteindelijk deel kunnen nemen aan het pilotproject van het LSA zal gaan blijken, het vergroot waarschijnlijk wel onze kansen daarop.

De waarde van Het BrandtWeer voor de gebruikers/vrijwilligers
De waarde van Bewonersbedrijf Het BrandtWeer is niet in geld uit te drukken:
-het is een laagdrempelige ontmoetingsplek voor bewoners en organisaties,
-het is een betaalbare werkplek voor ondernemers en maatschappelijke organisaties,
-het is een zinvolle vrijetijdsbesteding voor ruim 30 vrijwilligers.
Wat wel in waarde is uit te drukken is de investering in het gebouw die dit jaar door Het BrandtWeer is gepleegd: € 14.000, -.
Tel daarbij op de in de loop der jaren verkregen Vogelaarvouchers, aanvragen op wijkbudgetten, de bijdragen van Parteon betreffende het aanbrengen van diverse voorzieningen en het geven van de huidige 50% korting op de huur/energierekening.

De waardering van de diverse partijen
Al onze aanvragen werden tot nu toe, zowel door gemeente, Parteon als de aangeschreven landelijke en plaatselijke fondsen, gehonoreerd.
Men heeft dus, net als wij, vertrouwen in een succesvolle toekomst voor Bewonersbedrijf Het BrandtWeer.
De bezoekers zijn blij met de inzet van de vrijwilligers en de huurders waarderen de praktische voorzieningen in Het BrandtWeer.
Door de waardering en ondersteuning van alle partijen zijn wij zover gekomen als we nu zijn: op de grens van volwassenheid.

De gevolgen van een verlies van de bijdrage uit het wijkbudget
Het BrandtWeer kan het zich echter helaas nog niet permitteren om haar bijdrage vanuit het wijkbudget te verliezen.
De verwachting dat een Bewonersbedrijf welk nog geen twee jaar aan het programmeren en verhuren is in een tot voor kort daartoe ongeschikt pand, in deze economisch moeilijke tijd al geheel zelfstandig kan opereren is niet reëel.

Indien het BrandtWeer door het wegvallen van het wijkbudget haar deuren moet sluiten dan verdwijnt er meer dan menigeen lief is:

-denk daarbij aan de bezoekers die dankzij Het Brandtweer met elkaar hebben kennis kunnen maken en elkaar nu regelmatig treffen bij de activiteiten. Veel ouderen, afgekeurde en werklozen weten ons te vinden,

-denk ook aan de vrijwillige inzet van de bewoners die hun mede wijkbewoners een warm en gastvrij hart toedragen en zich met liefde daartoe inzetten,

-vergeet echter ook niet de 3 jaren van bemoediging en financiële ondersteuning vanuit het wijkbudget van oud-Koog, Parteon, de gemeente en de diverse landelijke en plaatselijke fondsen, heel veel gemeenschapsgeld wordt dan weggegooid.

Dat alles bij elkaar opgeteld is niet alleen een geval van enorme verspilling, het is ook het weggooien van het vertrouwen van burgers in de overheid want: wat wil die nu?

Wat hebben wij nodig?
Erkenning van ons project met daaraan verbonden een budget t.b.v. de coördinatie.
Daarnaast is er ruimte nodig voor het opzetten van nieuwe activiteiten in- maar ook buiten Het Brandtweer met daaraan gekoppeld een terugtredende overheid op het gebied van regelgeving en vergunningen.

Zowel de gemeente als Parteon kunnen het verschil maken in oud-Koog.
Willen zij terug naar oud-Koog zonder ontmoetingsplaats of willen zij dat actieve bewoners de kans wordt gegeven om door te groeien naar een gezonde financieel onafhankelijke instelling die zich graag inzet voor de leefbaarheid in de wijk?
De keuze is aan u.

Met dank voor uw aandacht en in de hoop op een positieve reactie,

Namens het bestuur,

Anneke Steemers,
Coördinator

Geef een reactie